سفارش تبلیغ
صبا
 
پایگاه خبری تحلیلی فرزانگان امیدوار
علیرضااحسانی نیا
صفحه نخست              عناوین مطالب وبلاگ     
درباره وبلاگ


در اینجا می توانید خبرهای داغ سیاسی فراجناحی را بخوانید...علیرضااحسانی نیا
صفحات وبلاگ
نویسندگان
زهره را در ایران رصد کنید
سیاره زیبای منظومه شمسی را که در روزگاران قدیم به ستاره ای صبحگاهی و شامگاهی شناخته می شد حتماًٌ می شناسید. آری، زهره ...

خوش شانسی را چگونه معنا می کنید؟ ثروت، زندگی موفق، کار مناسب و... ؟ بیایید کمی دیدگاه مادی را عوض کنیم و از قلمرو زمین جدا شویم و پای در آسمان بی انتهای شب بگذاریم. پدیده های بسیار نادری در دنیای نجوم روی می دهند که بعضی از آنها در محدوده ی عمر انسان بسیار نادر محسوب می شوند. برای مثال پدیده ای که 2 بار در محدود ی عمر انسان ها روی دهد و هر 2 بار از کشوری که در آن زندگی می کنید، مشاهده شود، آیا نمی توان آن را خوش شانسی نامید؟ پس خود را برای این پدیده ی نادر آماده سازید. چون اگر به هر دلیل آن را از دست بدهید تا 105.5 سال دیگر نمی توانید آن را ببینید!

سیاره زیبای منظومه شمسی را که در روزگاران قدیم به ستاره ای صبحگاهی و شامگاهی شناخته می شد حتماًٌ می شناسید. آری، زهره در اساطیر یونان الهه ی زیبایی و دومین سیاره ی منظومه ی شمسی پس از خورشید است. آیا تا به حال با خود اندیشیده ای که چرا این سیاره این قدر در آسمان شب پرنور است؟ اگر سفری به این سیاره داشته باشید خواهید دیدکه دمای بسیار بالایی دارد و اصلاً شرایط مناسبی برای حیات وجود ندارد. به علت وجود ابرهای بسیار غلیظ از دی اکسید کرین شرایط گلخانه ای بر روی این سیاره به وجود آماده است. مانند شرایطی که بشر امروزی رفته رفته با تولید گازهای گلخانه ای بر روی زمین در حال به وجود آوردن است. این ابرهای غلیظ نور را از خود عبور نمی دهند و فقط گرمای طاقت فرسای خورشید به سطح آن می رسد و این گرما که راه بازگشتی ندارد به ناچار در سطح سیاره محبوس گشته و آن را به جهنمی هولناک تبدیل می سازد.

نور سیاره ی زهره به دلیل بازتابش نور خورشید توسط همین ابرها بسیار زیاد است و به همین دلیل سیاره ی زهره به عوان درخشان ترین سیاره ی شبه ستاره ای است که در آسمان زمین می درخشد. زهره همواره در اسمان شب و حتی روز درخشان است و یکی از معدود اجرامی است که می تواند با نور خود بر روی زمین سایه ایجاد کند. اکنون پس از سال 1383 سیاره ی زیبای زهره بار دیگر در 17خرداد ماه سال جاری روی تیره خود را به ما نشان می دهد.

بدون شک رصد پدیده ای جذاب و نادر می تواند برای هر فرد که در زندگی خود آن را می بیند بسیار جذاب باشد. زهره ساعتی را قدم زنان از روی خورشید عبور می کند. چون این سیاره به نزدیکترین فاصله از زمین رسیده است پس بزرگترین قرص ظاهری را دارد. پس این لکه ی دایره ای تیره ابعادی برابر با 1 دقیقه ی قوس دارد و بنابراین می توانید با چشم غیرمسلح و با استفاده از فیلترهای مخصوص آن را بر روی خورشید ببینید.شمارش معکوس آغاز شد!از زمان انتشار این مطلب تا این رویداد مهم نجومی کمتر از یک ماه زمان باقی است .پس خود را آماده کنیم.

تاریخچه گذر زهره

پدیده ای که این قدر نادر باشد مسلماً تاریخچه ی بسیار نابی در اختیار آن خواهد بود. شاید قدیمی ترین سند ثبت عملیاتی مربوط به دانشمند شهیر ایرانی ابن سینا باشد. او که در سال 359 هجری شمسی در شهر همدان به دنیا آمد یکی از موثرترین دانشمند در زمینه فلسفه و طب است. آثار او در طب از جمله کتاب معروف شفاء زبان زد همه ی جهانیان است. او در بخش هئیات این کتاب برای پاسخگویی به نقادانی که جایگاه عطارد و زهره را فراتر از زمین می دانستند اشاره ای به رویداد گذر عطارد و زهره از روی سطح خورشید می کند. جالب است بدانید که ابن سینا به انحراف مداری عطارد و زهره با زمین پی برده بود و در جواب منتقدین که چرا گذر عطارد و زهره همیشه روی نمی دهد به این نکته اشاره داشته است و در پاسخ می گوید که زهره را مانند خالی بر روی خورشید دیده است.


 


در اواخر عمر ابن سینا گذر زهره در تاریخ 24 مه 1032 میلادی روی داده است. او که وزیر شمس الدوله دیلمی حاکم همدان بود، مدت بسیاری در این شهر روزگار سپری کرد ولی با مرگ حاکم اوضاع او بسیار بد شد تا جایی که 4 ماه در زندان به سر برد و بنابراین راه مسافرت در پیش گرفت و علاء الدوله حاکم اصفهان ابن سینا را به گرمی پذیرفت و او نیز تقریباً تا اواخر عمر در اصفهان زندگی می کرد. با توجه به این نکته که گذر زهره در آن سال فقط در غرب ایران دیده می شد و اصفهان موقعیت مناسبی برای رصد نداشته است مشخص نیست که ابن سینا گذر را از کجا دیده است. ولی می دانیم که او همراه علاء الدوله در سفرهایش بوده و مشخص نیست که در کدام نقطه از غرب ایران گذر را دیده است.

چون مشاهده ی زهره بر روی خوشید آن هم با چشم غیرمسلح سخت است بنابراین بعد از سال 1609 و زمانی که گالیله اولین نگاه پرسشگر بشررا با تلسکوپ دست ساز خود به سوی آسمان برد گذر زهره در کانون توجه قرار گرفت. با مشاهده ی زهره بر روی خورشید و ثبت آن با اختلاف منظر موجود اولین حدس ها در مورد ابعاد منظومه ی شمسی زده شد.

گذر زهره در سال 1631

گذر در بخش های قابل توجهی از آسیا، اروپا و آفریقا دیده می شد. با این حال کپلر که برای نخستین بار دست به پیش بینی گذرهای عطارد و زهره زده بود ولی نتوانست پیش بینی دقیقی از زمان گذر داشته باشد نشد. محاسبات و تلاش پیر گاسندی که برای اولین بار گذر عطارد را یک ماه قبل دیده بود هم سودی نداشت و گذر در بخش های غربی اروپا دیده نمی شد.

گذر زهره در سال 1639

جرمی هاروکس با تصحیح اشکالات کپلر متوجه شد که گذر دیگری از زهره در سال 1639 روی می دهد. بنابراین در سال 1639 گذر را به همراه دوستش ویلیام کربتری در انگلستان مشاهده کردند. البته آنها بسیار خوش شانس بودند که شرایط جوی پیش از زمان گذر مساعد شد. هاروکس با رصد این گذر موفق شد محاسبات کپلر را اصلاح کند و متوجه شد که گذر زهره در یک جفت دوتایی تکرار می شود. ضمناً او برای اولین بار علاوه بر تعیین دقیق قرض ظاهری زهره که 1 دقیقه ی قوسی محاسبه شد توانست فاصله زمین تا خورشید را تا 95 میلیون کیلومتر برآورد کند که دقیق ترین اندازه گیری تا آن هنگام بود.

گذر زهره در سال 1761

به دنبال پیشنهاد ادموند هالی که در حدود 20 سال پیش از گذر فوت کرده بود، گروه های زیادی در دنیا برای اندازه گیری واحد نجومی و تعیین دقیق تر فاصله زمین تا خورشید به مناطق مختلف دنیا سفر کردند. با آن که منجمان بسیاری از کشورهای مختلف سعی در ثبت علمی این پدیده و تعیین دقیق تر واحد نجومی داشتند، دو منجم به نام های جرمیا دیکسون و چارز میسون از رصدخانه ی سلطنتی انگلستان در دماغه ی مشهور امید نیک در آفریقای جنوبی موفق به بهترین ثبت از گذر زهره شدند. با این حال میروسلاو لمنسوو دانشمند مشهور روسی در رصدخانه ی سن پترزبورگ با دیدن شکست اشعه های خورشید در لبه ی زهره که خارج از خورشید بود برای اولین بار موفق به ثبت جو بر روی زهره شد.

گذر زهره در سال 1769

ماجراجویی های مختلفی برای ثبت گذر زهره در سال 1769 روی داد. ولی شاید جالب ترین سفر مربوط به ناخدای معروف انگلیسی به نام جیمز کوک بود، همان که موفق به کشف جزایر معروف هاوایی شد. با توجه به این نکته که کل گذر در اقیانوس آرام دیده می شود، او و 94 نفر دیگر از همراهانش از طرف انجمن نجوم سلطنتی انگلستان مأموریت یافتند تا به رصد این پدیده بپردازند.آنها در جزیره ی تاهیتی ساکن شدند و با ساخت یک رصدخانه به ثبت این پدیده پرداختند. البته ابزارالات آنها چندان مناسب نبود و به علت پدیده ی موسم به قطره ی سیاه اندازه گیری ها و تخمین واحد نجومی بسیار مشکل بود.

البته بعدها واحد نجومی با استفاده از گذر سال 1769 دقیق تر تعیین شد ولی تا گذر زهره در قرن بیست و یکم کسی از ماهیت قطره ی سیاه کاملاً مطمئن نبود.

گذر زهره در سال 1874

برای این گذر هم منجمان بسیاری از دنیا دست به مسافرت زدند. سیمون نیکومب با استفاده از داده های 4 گذر قبلی توانست با دقتی بسیار خوب فاصله زمین تا خورشید را تعیین کند که فقط 0.31 میلیون کیلومتر خطا داشت.

با توجه به این نکته که گذر از ایران قابل مشاهده بود و ناصرالدین شاه قاجار هم به این پدیده علاقه پیدا کرده بود کار را به دست میرزا عبدالغفار خان نجم الدوله سپرد. او که از منجمان و مهندسان بسیار موفق زمان خود بود از معدود کسانی است که در آن سال گذر زهره را به نظاره نشست. او در کتاب بدایه النجوم در این باره نوشته است:

«در 28 شوال سال 1291 باز زهره از روی آفتاب گذشت و در هر جا رؤیت شد مأمورین فرستادند. از جمله در طهران چند نفر منجم از برلن آمدند و در روی بام کلاه فرنگی باغ سپه سالار اسبابی نصب نموده بودند و حقیر درخدمت مرحوم اعتضاد السلطنه و مرحوم پدرم عبور زهره از روی قرص آفتاب را مشاهده نمودم و از روی این عبور اختلاف منظر و فاصله ی آفتاب را به دقت مشخص نمودند و تقریب عمل سابق رفع شده و بعد در 24 محرم 1300 نیز زهره عبور نمود حقیر هم در تقویم معین نموده بودم.»

به نظر می رسد گروهی دیگر از این منجمان آلمانی به اصفهان رفتند و در عمارت باغ زرشک در نزدیکی زاینده رود گذر زهره را مشاهده کردند و گویا اختلاف منظر مورد اشاره عبدالغفار به این شکل به دست آمده باشد.

با آن که یادگار گروه آلمانی در اصفهان به شکل قطعات سنگی در کلیسای وانک اصفهان نگهداری می شود ولی سند مهم این پدیده در ایران که همان عکس تهیه شده از این گذر است متأسفانه مفقود شده است. سندی بسیار ارزشمند که می تواند اولین عکس تاریخی از گذر زهره باشد! 

گذر زهره در سال 1882 

شاید مهمترین اتفاق در این گذر ثبت نخستین تصویر از گذر زهره توسط دیوید پک تاد اهل ماساچوست در رصدخانه تازه تأسیس کالیفرنیا است که وی موفق به عکس برداری غیرمستقیم از این گذر شد.

گذر زهره در سال 2004

گذر زهره در این سال بسیار زیبا و هیجان انگیز بود. چون پس از 122 سال به قدری شاهد پیشرفت شگرف در تکنولوژی بودیم که گذر زهره باز هم پروژه های آماتوری و حرفه ای بسیاری از علاقه مندان به نجوم بود. گذر 6 ساعت به طول انجامید و فرصت بسیار مناسبی بود که اندازه گیری هایی در زمینه فاصله متوسط زمین تا خورشید تعیین شود و همچنین علاوه بر اندازه گیری شعاع مدار سیاره زهره و زمین، اندازه گیری های دیگری در مورد شعاع زاویه ای خورشید و همچنین مطالعات بنیادی بر روی جو زهره انجام شد. ضمناً مشخص شد که پدیده ی قطره ی سیاه ناشی از اشکالات ابزارهای اپتیکی در گذشته و حتی جابجایی هوا می تواند باشد. با توجه به این نکته که تمام مراحل گذر از ایران دیده می شد برنامه های زیادی در سطح کشور برگزار گردید و حتی پخش مستقیم این گذر تاریخی از رسانه ملی صورت گرفت. نگارنده به اتفاق دوستان بسیاری از اهالی نجوم گذر را در مناطق مختلف تهران از جمله آسمان نمای معلم و فرهنگسرای امیرکبیر رصد کردند و شاید اغراق نباشد که ثبت 4 برخورد زهره یکی از هیجان انگیزتری خاطرات نجومی است که در ذهنم باقی مانده است. در سایر نقاط تهران برنامه های زیادی در رصدخانه های زعفرانیه، نیاوران و شهرری برگزار شد از جمله پخش مستقیم گذر زهره از محل مرکز نجوم آستان حضرت عبدالعظیم (ع) در شبکه خبر و پخش گذر از موزه دارآباد را می توان نام برد.

گذر چگونه روی می دهد؟

گذر پدیده ای است که طی آن جرمی که کوچکتر از قرص خورشید باشد از روی آن عبور کند. اگر ابعاد این جرم ماه بزرگ بود که در آن هنگام پدیده ی کسوف کلی روی می دهد ولی جالب است بدانید که خورشیدگرفتگی حلقوی هم نوعی گذر است که توسط ماه روی می دهد و علت آن بیضی بودن مدار ماه است. گذر در تمام سیارات منظومه شمسی به جز عطارد دیده می شود. اگر روزی انسان و یا ربات های هوشمند بتوانند به سیاره های مختلف بروند در آن هنگام شاید بتوانیم مطالعات خوبی را از جو سایر سیارات انجام دهیم. جدول زیر فهرستی از انواع گذرهای آینده است که در هر سیاره می توانید شاهد باشید.

نام سیاره 

گذر عطارد

گذر زهره

گذر زمین

گذر مریخ

گذر مشتری

گذر زحل

گذر اورانوس

زهره

18 دسامبر 2012

----

----

----

----

----

----

زمین

9 مه 2016

6 ژوئن 2012

----

----

----

----

----

مریخ

10 مه 2013

19 اوت 2030

10 نوامبر 2084

----

----

----

----

مشتری

12 ژانویه 2018

20 سپتامبر 2012

5 ژانویه 2014

8 ژوئیه 2014

----

----

----

زحل

25 ژوئن 2012

6 مه 2012

20 ژوئیه 2020

17 مه 2024

29 اکتبر 3728

----

----

اورانوس

26 اکتبر 2020

22 سپتامبر 2028

17 نوامبر 2024

13 دسامبر 2018

24 اکتبر 2714

29 مه 2061

----

نپتون

30 نوامبر 2037

27 اکتبر 2042

23 ژانویه 2081

6 مه 2026

8 آگوست 2088

29 مه 2061

21 اکتبر 38172

گذر از روی خورشید فقط برای سیارات داخلی در شرایط خاصی روی می دهد. سیاره های عطارد و زهره که نزدیک تر از مدار آنها داخل مدار زمین است و از زمین به خورشید نزدیک تر هستند. چون حرکت انتقالی عطارد 88 روز است بنابراین با حرکت سریع در مدار امکان عبور از سطح خورشید افزایش می یابد و در هر قرن حدود 13 گذر عطارد روی می دهد که در اردیبهشت 1382 در ایران شاهد آن بودیم. ولی چون حرکت انتقالی زهره 224.7روز است بنابراین مهیا شدن گذر زهره زمان بیشتری خواهد برد و حداکثر 2 گذر را در هر قرن و حداکثر 20 گذر را در هر هزاره شاهد خواهیم بود. بنابراین گذر زهره آن قدر نادر است که چه بسا جزء معدود افرادی باشید که 2 گذر را دیده باشند.

ولی چرا گذر زهره این قدر نادر هستند؟ دلیل آن ساده است. صفحه ی مداری زهره و صفحه ی مداری زمین در حدود 3.4 درجه با یکدیگر انحراف دارد. بنابراین در هر بار که زهره از مقابل زمین تقریباً در هر 584 روز عبور می کند (مقارنه ی داخلی یا سفلی) در آن هنگام زهره از بالا یا پایین صفحه ی خورشید عبور می کند و بنابراین ما همواره شاهد گذر زهره نخواهیم بود. بنابراین گذر زهره بایستی در زمانی روی دهد که زمین و زهره همزمان در محل گره های مداری خود با یکدیگر قرار داشته باشند. این گره ها اکنون در خرداد و آذر واقع است. شرایط عبور مقارنه ی داخلی زهره در آسمان زمین در هر 8 سال تقریباً مهیا است.

2921.6=8×365.2 سال زمین

2921.1=13×224.7 سال زهره ای

0.5=2921.1-2921.6 روز

بنابراین اختلاف 0.5 روز بین زهره و زمین باعث می شود که در هر دوره ی 8 ساله مقداری گره های مداری به سمت غرب جابجا شود و نهایتاً در یک بازه 121.5 ساله ممکن است با یک یا نهایتاً 2 گذر مواجه شویم.

چرخه های گذر زهره

مدار زمین و زهره چندان کشیده و بیضی شکل نیست بنابراین چرخه هندسی این دو سیاره به شکل منظم و قابل قبولی تکرار می شود. این چرخه شباهت هایی مانند گرفت های ماه و خورشید دارد و به صورت چند رشته تکرار می شود. 5 چرخه ای که از گذر زهره خواهیم دید به این شکل است: 8 ، 105.5، 113.5 ، 121.5 و 129.5 و 243 ساله که چرخه 243 ساله بزرگتر و دقیق تر است. در جدول زیر نظم حاصل از حرکت انتقالی زمین و زهره را در این چرخه ها مشاهده می کنید.

جابجایی خط گره

اختلاف (برحسب روز)

چرخش زهره

چرخش زمین

نوع چرخه

به سمت غرب

0.935

224.701*13=2921.113

365.256*8=2922.048

8 ساله

به سمت شرق

1.7135

224.701*171.5=38536.2215

365.256*105.5=38534.508

105.5 ساله

به سمت شرق

0.7775

224.701*184.5=41457.3345

365.256*113.5=41456.556

113.5 ساله

به سمت غرب

0.1565

224.701*197.5=44378.4475

365.256*121.5=44378.604

121.5 ساله

به سمت غرب

1.0915

224.701*210.5=47299.5605

365.256*129.5=47300.652

129.5ساله

به سمت غرب

0.313

224.701*395=88756.895

365.256*243=88757.208

243 ساله (ساروسی)

برای این که بدانید گذر زهره هر 243 سال تکرار می شود بنابراین واژه ی ساروس به معنی تکرار که برای چرخه های بلند مدت گرفت های ماه و خورشید استفاده می شود را برای درک بهتر بر روی آن می گذاریم

با بررسی جدول فوق به این نتیجه می رسیم که بهترین رشته همان دوره 243 ساله است. چون کمترین اختلاف ممکن در کسر شبانه روز را دارد. چرخه رشته ای گذرهای زهره به شکل های مختلفی ظاهر می شود. اگر گذرها در حال تعادل باشند رشته به صورت جفت های دوتایی ظاهر می شود. در این گونه رشته ها، گذر معمولاً در لبه های خورشید روی می دهد. با حرکت ساروسی گذرها در هر دوره تکرار، یکی از گذرها به لبه های خورشید نزدیک تر و در عین حال گذر دیگر به مرکز خورشید نزدیک تر می شود و در اواخر آن ما شاهد گذرهای خراشان زهره هستیم. ضمن این که در هر دوره 243 ساله 4 گذر روی می دهد. زمانی که دوره 243 ساله (دوره ساروسی) یک گذر به اتمام برسید بعد از آن به حالتی می رسیم که یک جفت دوتایی و یک تک گذر روی می دهد.در این حالت در هر دوره ساروسی 243 ساله 3 گذر روی می دهد. بعد از مدتی جفت دوتایی دیگر هم به پایان می رسد و به زمانی می رسیم که گذرها به صورت تکی روی می دهد. در این دوره گذرها به اوج خود نزدیک می شوند به طوری که در بهترین حالت، گذر در حدود 8 ساعت به طول می انجامد ولی متأسفانه فاصله ملاقات با گذر زهره بیشتر می شود! پس در این حالت در هر دوره 243 ساله 2 گذر روی می دهد. سپس عکس حالت های گفته شده تکرار می شوند و گذر مانند یک دوره پریودیک بار دیگر تکرار می شود.

طی سال های منفی 2000 تا 4000 میلادی گذرها به صورت دوره های رشته ای از چپ به راست تکرار شده و خواهند شد.

دوره اول ساله 105.5- 8- 121.5- 8

دوره دوم ساله 121.5-113.5-8

دوره سوم ساله 121.5- 121.5

دوره چهارم ساله 121.5-113.5-8

دوره پنجم ساله 121.5-8- 105.5-8

دوره ششم ساله 129.5-105.5-8

دوره هفتم ساله 121.5-121.5

چهار چوب اصلی گذر به همین شکل روی می دهد و لازم است بدانید در رشته های گذر زهره اگر اعداد کامل بود گذر بعدی در رشته موافق و اگر اعداد دارای اعشار بود گذر در گره مخالف اتفاق می افتد. برای مثال گذر قبلی در خرداد 1383 در گره ی نزولی روی داده است و با توجه به این نکته که گذر آینده در خرداد 1391 با فاصله 8 ساله روی می دهد بنابراین چون عدد صحیح است پس در همان گره ی نزولی بایستی روی دهد. ولی گذر سال 1496 در گره ی مقابل روی می دهد و بنابراین فصل این رویداد نیز به آذرماه تغییر می یابد. گذرهای مشابهه هر 243 سال تکرار می شود و اختلاف 0.313 روز یا به عبارتی حدود 19 ساعت باعث جابجایی گره‌های مداری زهره و در نتیجه پیشروی روزانه گذر در تقویم می شود. چون زهره در هر دوره ساروسی مقداری از زمین عقب می ماند به وقت بیشتری احتیاج دارد تا دوباره به زمین برسد. گذرهای قبلی زهره در ماه های اردیبهشت و آبان بوده اند. در حال حاظر نیز گذرها در ماه خرداد و آذر رخ می دهند. در آینده نیز گذرها در ماه های تیر و دی اتفاق خواهد افتاد. همین جابه جایی باعث تغییر اوج و حضیض دو سیاره نیز می شود و به مرور رشته های گذر مقداری جابجا می شود.

اگر نگاهی به گذشته بیاندازیم آخرین گذری که به طور کامل در ایران دیده شده مربوط به 6 ژوئن 1761 میلادی ( 243 سال قبل ) روی داد. اگر چه شروع آن گذر هم مصادف با لحظه طلوع آفتاب در ایران بود. جالب است بدانید بعد از آن که در 19 خرداد 1383 گذر بعدی که به طور کامل در ایران دیده شود در تاریخ 11 ژوئن 2247 ( 243 سال بعد) است.

گذر زهره آن طور که مقارن با طلوع خورشید در ایران دیده می شود

 

بررسی گذر سال 1391 در ایران و دنیا

گذر زهره در ساعت 02:39 به زمان رسمی ایران در آبهای اقیانوس اطلس آغاز می شود. در ساعت 02:57 زهره به طور کامل وارد سطح خورشید می شود و رفته رفته مناطق مختلفی از آمریکای شمالی و مرکزی شاهد گذر زهره خواهند بود. با توجه به نامساعد بودن وضعیت جوی به نظر می رسد غرب آمریکا یکی از بهترین نقاط برای رصد این پدیده باشد. رفته رفته با قرارگیری زهره در مرکز خورشید که ساعت 05:59است، آفتاب در ایران طلوع می کند و تمام مناطق ایران نهایتاً با تأخیری یک ساعته بین شرق تا غربشاهد گذر خواهند بود که بهترین نقطه شهر مرزی سرخس در استان خراسان رضوی است. با آن که گذر در شرق آسیا و استرالیا دیده می شود ولی شرایط جوی تنها در بخش های شمالی قاره استرالیا بسیار مساعد است. گذر رفته رفته مناطق مختلفی از اروپا و شرق آفریقا را دربر می گیرد تا در مرکز آفریقا گذر مقارن با غروب خورشید (نقاط قرمز) برخورد سوم در ساعت 09:02 و برخورد چهارم در ساعت 09:19خاتمه یابد.


چینی ها و آمریکائی ها بر خود می بالند

جالب است بدانید که مناطق شرقی چین و غربی آمریکا در تاریخ 1 خرداد 1391 (16 روز قبل) شاهد عبور ماه از روی سطح خورشید در کسوف حلقوی خواهند بود. با این که فاصله کسوف حلقوی تا گذر زهره کم است ولی جالب است بدانید که گذر عطارد و زهره با گرفت های ماه و خورشید نیز منطبق خواهند بود. ولی انطباق آنها ممکن است هزاران سال به طول انجامد.

چنین اتفاقی برای گذر عطارد در تاریخ 5 ژولای 6757 و سیاره زهره در 15 آوریل 15232 روی می دهد. البته گذر همزمان عطارد و زهره هم که بسیار نادر است در 26 ژولای 69163 میلادی روی می دهد!

تهرانی ها هم بر خود ببالند!

پدیده ی نادر گذر زهره از یک طرف و طلوع خورشید و زهره از طرف دیگر خود زیبایی خاصی دارد. ولی اگر این طلوع در بنا یا محل مشهور و یا تاریخی صورت بگیرد بر زیبایی های این پدیده خواهد افزود. طلوع خورشید از بام ایران، دماوند، همواره زیبا و شگفت انگیز است. حال اگر خالی از زهره بر سطح آن باشد، به نظر شما زیبایی این پدیده چقدر خواهد بود؟ آری، منطقه حکیمیه در شرق تهران شاهد طلوعی متفاوت و بسیار زیبا خواهد بود. پس دوستانی که در تهران هستند این پدیده ی زیبا و نادر را از دست ندهند.

گذرهای آینده

در صورتی که این گذر را از دست دهید بایستی تا 20 آذر 1496(105.5 سال دیگر) منتظر بمانید تا شاهد گذر زهره از مقابل خورشید باشید. 8 سال بعد در حالی که پا به قرن شانزدهم شمسی نهاده ایم، جفت بعدی گذر زهره در 17 آذر 1504 روی می دهد و پس از آن جفت بعدی گذر در قرن هفدهم هجری شمسی روی خواهد داد.

چگونه گذر را رصد کنیم؟

برای رصد گذر بایستی از برنامه های خود مطلع باشید. برای مثال اگر پروژه مطالعاتی ندارید می توانید حتی با یک عینک مخصوص رصد خورشید نیز نظاره گر این پدیده باشید. زیرا قطر زهره که در حدود یک دقیقه ی قوسی است در حد مشاهده چشم انسان قرار دارد و حتی نور شدید خورشید نیز کنتراست بیشتری را برای دیده شدن زهره بر روی خورشید فراهم می آورد.

اگر فیلتر در اختیار ندارید می توانید با ساختن یک اتاقک تاریک بزرگ گذر را رصد نمائید. شما می توانید با ایجاد یک روزنه در یک طرف و قرار دادن کاغذ سفید در طرف دیگر اطاقک مستطیلی، گذر را به نظاره بنشینید.

اگر دوچشمی یا تلسکوپ در اختیار داشته باشید می توانید با قراردادن پالایه رصد مخصوص خورشید با زیبایی بهتری گذر را مشاهده نمائید. در صورت داشتن تلسکوپی با موتور ردیاب سعی کنید تا آن را به صورت دقیقی تنظیم کرده تا بتوانید تمامی گذر را بدون دغدغه و لرزش مشاهده نمائید. در این صورت می توانید از چشمی های کانون کمتر برای افزایش بزرگنمائی سود ببرید.

عکاسی و فیلم برداری از گذر

در صورت داشتن دوربین عکاسی می توانید از روش های آفوکال (لنز جدا نشو) و آدابتور (لنز جدا شو) به عکاسی از این پدیده زیبا بپردازید. برای فیلم بردای حتماً به فیلتر و سه پایه دوربین نیاز دارید. البته اگر تلسکوپ با موتور ردیاب در اختیار داشته باشید می توانید فیلم برداری را به صورت قلمدوش انجام دهید.

فعالیت علمی در زمان گذر

در زمان گذر می توانیم به یکسری از فعالیت های علمی بپردازیم. از جمله اندازه گیری فاصله زمین تا خورشید (1 وحد نجومی)، بررسی میزان اثر جو و اپتیک در پدیده قطره سیاه، قرص سیاره و همچنین سرعت ظاهری آن را در مدار به دست آورید. همچنین با استفاده از یک تلسکوپ رادیوئی خورشیدی می توانید تغییرات امواج خورشید را در زمان عبور مورد برسی قرار دهید.

منابع:

http://transit.savage-garden.org/en/sedt.html

www.mreclipse.com

http://en.wikipedia.org

نرم افزار Occult 4

 

* علی ابراهیمی سراجی




ادامه مطلب ...

موضوع مطلب :

آمار وبلاگ
  • بازدید امروز: 2997
  • بازدید دیروز: 4545
  • کل بازدیدها: 10005638
پیوندها
لوگو
در اینجا می توانید خبرهای داغ سیاسی فراجناحی را بخوانید...علیرضااحسانی نیا
آمار وبلاگ
  • بازدید امروز: 2997
  • بازدید دیروز: 4545
  • کل بازدیدها: 10005638